Hướng dẫn bổ sung sắt khi mang thai đúng cách?

52 325 đã xem

Bổ sung sắt khi mang thai là việc làm cần thiết giúp thai kỳ của bạn phát triển tốt nhất. Mặc dù hiện diện trong cơ thể với một lượng rất nhỏ nhưng sắt rất cần thiết cho sự sống và đặc biệt quan trọng với bà bầu. Tuy nhiên, để bổ sung đúng và đủ thì không phải ai cũng hiểu rõ. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn bổ sung sắt đúng cách khi mang thai, mời các bạn tham khảo.

Hướng dẫn bổ sung sắt khi mang thai đúng cách? 1

Sắt có vai trò quan trọng đối với sức khỏe bà bầu

1. Vai trò của sắt đối với bà bầu

Sắt là nguyên tố cần thiết để tạo nên Hemoglobin – thành phần quan trọng trong hồng cầu – có vai trò vận chuyển Oxy từ phổi về các cơ quan và vận chuyển CO2 từ các cơ quan về phổi để thải ra ngoài. Trong thời kỳ mang thai, thể tích máu của người mẹ tăng 50% so với bình thường do đó yêu cầu nguồn bổ sung nguyên liệu tạo máu như sắt  cũng tăng lên tương ứng.

Ngoài ra, Sắt tham gia vào cấu tạo của nhiều enzyme, giúp duy trì hệ thống miễn dịch khỏe mạnh, bảo vệ cơ thể tránh bị nhiễm khuẩn..

2. Thiếu sắt khi mang thai gây ra hậu quả gì?

Sắt rất quan trọng với thai nhi, nếu mẹ thiếu sắt ở giai đoạn đầu mang thai từ tháng 1-3 dễ gây ra sảy thai hoặc thai bị chết lưu. Nếu Mẹ thiếu sắt ở những giai đoạn sau, có thể dẫn tới hiện tượng đẻ non, bào thai bị suy dinh dưỡng, chậm phát triển nhận thức, giảm phát triển trí tuệ ở con sau này. Thiếu sắt khi mang thai còn khiến Mẹ có nguy cơ bị băng huyết khi sinh, gây nguy hiểm đến tính mạng, có thể dẫn tới tử vong cả mẹ và con

Những biểu hiện của việc thiếu sắt khi mang thai là: mệt mỏi, chóng mặt, khó thở; thậm chí ngất xỉu – ảnh hưởng đến sự an toàn của cả mẹ và thai nhi.

3. Bổ sung thừa sắt có nguy hiểm không?

Chắc chắn là có!  Thừa sắt dẫn tới tăng nồng độ sắt tự do và tăng nồng độ huyết sắc tố trong máu người mẹ làm  cản trở quá trình cung cấp máu từ Mẹ sang con, dẫn đến tình trạng bị sinh non, thiếu cân và tăng nguy cơ tử vong cho sản phụ.

Sắt dư thừa được tích lũy trong gan và lá lách, nếu tích lũy kéo dài có thể dẫn tới suy gan, suy lách và hàng loạt các biến chứng khác.

Dấu hiệu của bà bầu khi bị thừa sắt có thể có các biểu hiện như: tiêu chảy, đi tiểu ra máu, buồn nôn, đau bụng… Lúc này, mẹ bầu cần nhanh chóng đến bệnh viện, trung tâm y tế để bác sĩ thăm khám, không được chờ đợi bệnh tự thuyên giảm.

4. Bổ sung sắt khi mang thai thế nào cho đúng và đủ?

4.1. Bổ sung đúng

Đáp ứng nhu cầu sinh lý: bạn chỉ cần bổ sung sắt từ thuốc ở liều lượng vừa đủ, thấp nhất có thể mà thôi. Bởi việc bổ sung sắt từ thuốc có thể gây ra các tác dụng không mong muốn đối với cơ thể.

Khi thiếu hụt sắt mức bệnh lý: tức là kết quả xét nghiệm cho thấy đồng thời 2 thông số Hb <11g/l và Hematocrid < 30ng/dl (có thiếu máu thiếu sắt) thì bạn cần bổ sung thêm sắt liều cao để không chỉ đáp ứng đủ nhu cầu sinh lý mà còn bù đắp lại phần đã thiếu hụt. Lúc này, bạn cần tới sự trợ giúp của bác sĩ thăm khám trực tiếp để có thể tính toán lượng sắt cần bổ sung phù hợp và cần tuyệt đối tuân thủ theo chỉ định.

4.2. Bổ sung đủ

 Đáp ứng nhu cầu sinh lý

Nhu cầu sắt cần cung cấp khác nhau theo từng giai đoạn, Theo đó, lượng sắt cần cung cấp hàng ngày tương ứng như sau:

  • 0,8 mg Fe trong 3 tháng đầu
  • 4 – 5 mg Fe trong tam cá nguyệt thứ hai
  • > 6 mg Fe trong tam cá nguyệt thứ ba

4. Bổ sung sắt khi mang thai thế nào cho đúng và đủ? 1

(Thomas H et al. Am J Clin Nutr 2000; 72(suppl : 275S-64S)

Với một thai kỳ bình thường, ở phụ nữ có cân nặng trước khi mang thai khoảng 45- 55kg thì tổng nhu cầu sắt cần cung cấp cho cả thai kỳ khoảng 800-1000mg sắt nguyên tố.

Một chế độ ăn đầy đủ (lượng sắt sinh học cao) với tỷ lệ hấp thu tốt sẽ cung cấp khoảng 600mg sắt trong cả thai kỳ. Khi đó bạn chỉ cần khoảng 200-400mg sắt được huy động từ dự trữ sắt của mẹ và hấp thu từ các dạng thuốc bổ sung mà thôi.

Lượng sắt cần cung cấp từ thuốc càng ít, càng giảm thiểu các tác dụng phụ mà thuốc có thể gây ra cho thai kỳ.

Điều trị thiếu hụt sắt mức bệnh lý (bệnh thiếu máu thiếu sắt)

Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy bạn bị thiếu máu thiếu sắt (Hb<1111g/dl và Ferritin <30mg/mL), thì ngoài tăng cường chế độ ăn giàu sắt bạn cần bổ sung thêm sắt từ thuốc ở hàm lượng cao để điều trị thiếu máu thiếu sắt hiệu quả. Khi đó, bạn cần tuân thủ thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Lưu ý: Luôn cần sự theo dõi, đánh giá định kỳ của bác sĩ trong suốt quá trình dùng thuốc để điều chỉnh lại liều lượng nếu cần. Tuyết đối không tự ý tăng/giảm liều hay kéo dài/rút ngắn thời gian điều trị. Bởi thiếu hay thừa sắt đều gây ra các ảnh hưởng xấu cho mẹ và thai nhi.

Xem thêm: bổ sung sắt khi mang thai thế nào cho đúng và đủ?

4. Các biện pháp giúp bổ sung sắt hiệu quả

4.1. Tăng cường thực phẩm giàu sắt sinh học:

Bổ sung sắt từ chế độ ăn luôn là điều cần thực hiện trước tiên. Bởi sắt từ thực phẩm là sắt hữu cơ dễ hấp thu, đồng thời không gây ra các tác dụng phụ như dùng thuốc bổ sung. Hơn nữa tăng cường chế độ ăn thì bạn có thể cung cấp được nhiều dưỡng chất cần thiết khác chứ không phải chỉ có sắt.

Sắt có nguồn gốc động vật hấp thu tốt hơn sắt có nguồn gốc thực vật. Thực hiện chế độ ăn với thực phẩm có nguồn gốc động vật chứa nhiều sắt (như thịt đỏ, tiết, gan) cùng với các loại rau quả chứa nhiều vitamin C (như cam, bưởi, ổi, đu đủ,…) sẽ giúp hấp thu sắt tối ưu.

4.2. Thay đổi thói quen ăn uống

Một số thực phẩm giúp tăng cường khả năng hấp thu sắt; ngược lại một số khác lại cản trở hấp thu.

Với những chất làm cản trở hấp thu như:

  • Trà, cafe: hạn chế dùng
  • Thức ăn giàu canxi, các loại ngũ cốc: nên dùng cách xa thời điểm bổ sung sắt ít nhất 2h để sắt được hấp thu tốt nhất.

Bổ sung các thêm thực phẩm giúp tăng hấp thu sắt như: thịt, cá, gia cầm, hải sản; thực phẩm chứa nhiều vitamin C (cam, bưởi, ổi, đu đủ,…)

4.3. Dùng liều sắt bổ sung từ thuốc thấp nhất có thể

Tùy thuộc chế độ ăn, theo bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam 2016 lượng sắt khuyến cáo cần bổ sung mỗi ngày như sau:

4. Các biện pháp giúp bổ sung sắt hiệu quả 1

Thực hiện chế độ ăn >90gam thịt cá/ngày với mẹ bầu không khó. Với chế độ ăn này bạn chỉ cần bổ sung trung bình khoảng 27,1mg sắt nguyên tố/ngày (bao gồm từ thức ăn và từ thuốc bổ sung) mà thôi, tương đương với khoảng 4mg sắt được hấp thu.

Tuy nhiên, nhu cầu sắt không giống nhau giữa các giai đoạn thai kỳ. Việc bổ sung trải đều trong suốt quá trình mang thai sẽ không phát huy tối đa hiệu quả. Hơn nữa, cơ thể chúng ta hoạt động vô cùng thống nhất và hoàn hảo. Khi nhu cầu không cần nhiều thì sẽ có cơ chế giảm hấp thu tương ứng. Bổ sung sắt tương ứng với nhu cầu sẽ tối ưu tác dụng và giảm thiểu các tác dụng không mong muốn do dư thừa.

Chỉ bổ sung sắt liều cao khi có chỉ định của bác sĩ trong trường hợp cơ thể bị thiếu máu thiếu sắt mà thôi.

Xem thêm: 3 giải pháp bổ sung sắt hiệu quả cho bà bầu

5. Dùng thuốc gì để bổ sung sắt hiệu quả, an toàn?

Để cung cấp sắt và nhiều dưỡng chất thiết yếu khác, đáp ứng vừa đủ nhu cầu của cơ thể, bạn có thể tham khảo sử dụng thuốc bổ tổng hợp PM Procare/PM Procare diamond mỗi ngày.

PM Procare có hàm lượng sắt và các dưỡng chất khác ở mức liều cơ bản sẽ giúp cung cấp vừa đủ dưỡng chất cho bạn ở giai đoạn trước và trong 3 tháng đầu thai kỳ.

Từ 3 tháng giữa trở đi, PM Procare diamond cung cấp 24 mg sắt  nguyên tố, đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sắt (phần còn lại thức ăn hàng ngày dễ dàng cung cấp đủ) cùng nhiều dưỡng chất được tăng cường như: DHA, EPA, acid folic, I-ốt… PM Procare diamond sẽ cùng bữa ăn hàng ngày đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất cho cơ thể trong giai đoạn này.

Nếu có chế độ ăn chưa được tốt hoặc kém hấp thu, hay mang thai ngoài độ tuổi sinh đẻ, đái tháo đường, béo phì,… thì bạn có thể sử dụng PM Procare diamond ngay từ khi có ý định mang thai và trong suốt thai kỳ để mẹ khỏe mạnh, thai nhi phát triển tối ưu.

PM Procare cung cấp sắt cùng nhiều dưỡng chất thiết yếu khác ở liều lượng cơ bản, phù hợp với mẹ bầu giai đoạn trước và 3 tháng đầu thai kỳ. PM Procare Diamond chứa 24mg sắt nguyên tố cùng các chất dinh dưỡng được tăng cường là lựa chọn tối ưu cho mẹ bầu từ thai kỳ thứ 2 trở đi. Bạn chỉ cần uống mỗi ngày 01 viên sau bữa ăn là đủ.

DS. Minh Huệ

Có thể bạn quan tâm:

591 Bình luận

  1. Da cho e hoi e van uong sat dieu dan moi ngay nhung sang nao e cung cam thay chong mat va kho chui

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn,
      Cơ thể người mẹ khi mang thai thay đổi rất nhiều, thay đổi từ nội tiết, tâm tính, cảm nhận bên trong lẫn hình dáng, sắc vóc bên ngoài. Vì phải chăm sóc cho cả hai người nên mẹ bầu thường sẽ cảm thấy mệt mỏi, khó chịu nhất là trong những tháng đầu và tháng cuối thai kỳ.
      Chóng mặt khi mang thai là hiện tượng thường gặp ở các bà bầu. Khi mang thai, thể tích máu tăng lên, máu loãng hơn, hệ tim mạch và thần kinh có lúc không tự thích ứng với sự thay đổi của huyết áp khiến bà bầu đôi khi bị hoa mắt chóng mặt, nhất là khi thay đổi tư thế đột ngột. Ngoài ra chế độ ăn không đảm bảo, thiếu dinh dưỡng, thiếu máu, hạ đường huyết cũng gây tình trạng chóng mặt ở bà bầu…
      Để giảm thiếu tình trạng khó chịu trên, trước hết mẹ cần thực hiện chế độ làm việc nghỉ ngơi phù hợp, tăng cường thời gian nghỉ ngơi thư giãn, giữ tinh thần thoải mái. Taaph thể dục nhẹ nhàng thường xuyên, tránh thay đổi tư thế đột ngột. Tăng cường chất lượng bữa ăn đồng thời bổ sung thêm thuốc bổ tổng hợp như PM Procare/PM procare diamond mỗi ngày để cung cấp sắt cùng nhiều dưỡng chất thiếu yếu khác cho cơ thể khỏe mạnh, thai nhi phát triển tối ưu.
      Tuy nhiên, nếu tình trạng chóng mặt trầm trọng hơn, diễn ra thường xuyên hoặc kèm theo các dấu hiệu như: rối loạn thị giác, ra máu, khó phát âm, hoặc bạn bị ngất,… thì bạn nên tới bác sĩ để được thăm khám và điều trị.
      Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!

  2. Tôi đang uống procare (pm) vì tôi đag bầu tháng thứ 3. Cho tôi hỏi nên uống procare vào thời điểm nào trong ngày tốt nhất,có nên uống ngay sau khi uống sữa bầu k ? Xin cảm ơn.

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn Vân,
      Sử dụng viên PM Procare vào thời điểm nào thuận tiện cho bạn nhất là tốt nhất. Bạn nên sử dụng tốt nhất 1 viên sau bữa ăn sáng. Nếu không thực hiện sau bữa ăn sáng thì bạn có thể sử dụng sau bữa ăn trưa, hoặc ăn tối đều được. Bạn lưu ý là trong thuốc Procare có chứa I-ốt và một số Vitamin có thể gây tỉnh táo cho người dùng nên tránh sử dụng khi chuẩn bị đi ngủ.
      Uống Procare sau bữa ăn, đặc biệt là sau bữa ăn có một chút dầu mỡ sẽ giúp thuốc được hấp thu tốt nhất. không nên dùng Procare sau khi uống sữa bầu để tránh cản trở hấp thu lẫn nhau bạn nhé!
      Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!

  3. Mấy tuần thì uong acid folic và sắt đc ạ

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn Thao,
      Sắt, acid folic là dưỡng chất quan trọng cần cung cấp đủ hàng ngày ngay từ khi chuẩn bị mang thai, trong suốt thời gian mang thai và cho con bú. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, bổ sung đủ acid folic ở liều 400mcg/ngày từ trước khi mang thai và trong 3 tháng đầu giúp giảm 70% tỷ lệ khuyết tật ống thần kinh ở thai nhi, bổ sung trong suốt thai kỳ giúp cho quá trình tạo máu, phân chia tế bào, hình thành các cơ quan…
      Ngoài săt, acid folic thì khi mang thai bạn cần cung cấp nhiều dưỡng chất khác nữa như:
      – DHA/EPA cần thiết cho sự phát triển não bộ, thị giác, hệ miễn dịch của trẻ; phòng ngừa các biến chứng trong thai kỳ: sảy thai, sinh non, cao huyết áp, tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ,… Thành phần dầu cá tự nhiên dạng Triglycerid với tỷ lệ DHA/EPA ~ 4/1 là tỷ lệ giúp DHA vận chuyển tối ưu qua nhau thai và phát huy tác dụng tốt nhất.
      – I-ốt giúp phát triển não bộ, tuyến giáp của trẻ, ngăn ngừa các rối loạn do thiếu I-ốt: chứng đần độn, chậm phát triển,…
      – Kẽm: cần thiết cho sự phát triển bình thường của thai và bánh nhau. Thiếu Kẽm ở mẹ là nguyên nhân của suy dinh dưỡng bào thai
      – Mg: cần thiết cho quá trình trao đổi chất của calci, photpho, natri, kali, vitamin C, một số vitamin nhóm B; giúp điều hòa trạng thái thần kinh và chức năng vận động của hệ cơ; chuyển hóa đường, chất béo… thành năng lượng
      – Các vitamin A,B,C,D,E và khoáng chất khác.
      Để cùng bữa ăn hàng ngày cung cấp đủ sắt, acid folic cùng nhiều dưỡng chất khác với liều lượng phù hợp, bạn có thể tham khảo sử dụng mỗi ngày 01 viên PM Procare/PM Procare diamond cho cơ thể mạnh khỏe, thai nhi phát triển tối ưu; phòng ngừa các biến chứng trong thai kỳ: sảy thai, sinh non, sinh con nhẹ cân, cao huyết áp, tiền sản giật, đái tháo đường,…
      Chúc bạn sức khỏe!

  4. Za thua bs. Trong thoi gian mang bau. E cug dc bs tu van la thjeu mau thjeu sat. Bs co ke đon thuoc fe cho uong. Nhug do cong viec nen uong fe va canxi khong đều giờ co ảnh huong j khong ạ.

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn Thu Hiền,
      Như đã biết, thiếu máu thiếu sắt có ảnh hưởng như thế nào tới sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Chính vì vậy, khi bị thiếu máu thiếu sắt thì điều quan trọng là bạn cần bổ sung đủ sắt và tăng cường dưỡng chất trong chế độ ăn để điều trị tình trạng thiếu máu này. Nếu việc điều trị chưa tốt nghĩa là tình trạng thiếu máu thiếu sắt vẫn còn, nguy cơ ảnh hưởng tới thai phụ thuộc vào mức độ thiếu máu thiếu sắt của bạn. Nếu thiếu sắt nhẹ có thể bạn chỉ bị hoa mắt chóng mặt, thiếu nhiều hơn khiến bé suy dinh dưỡng, còi cọc, sức khỏe kém,…
      Để việc bổ sung sắt có hiệu quả thì bạn nên tới bác sĩ để thăm khám lại. Đồng thời ngoài sắt, canxi thì bạn cần bổ sung thêm nhiều dưỡng chất khác nữa như: acid folic, DHA, EPA, I-ốt, Mg, kẽm Vitamin A, B. C, D… bạn có thể tham khảo dùng thuốc PM Procare diamond mỗi ngày để cung cấp đầy đủ các dưỡng chất trên với liều lượng phù hợp, cho mẹ mạnh khỏe, thai nhi phát triển tối ưu.
      Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!

  5. cho e hỏi. e đang uống prenatal dha thì có cần uống thêm sắt và canxi k ạ. nếu cần thì uống mỗi loại bao nhiêu là đủ ạ. e đang mang thai tuần 5. cảm ơn bsi ạ

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn Thảnh,
      Theo khuyến cáo, phụ nữ có thai kỳ bình thường cần bổ sung khoảng 27-30mg sắt nguyên tố mỗi ngày là đủ (bao gồm từ thức ăn và thuốc bổ sung). Thuốc Prenatal đã cung cấp một lượng sắt đáng kể, lượng sắt này cùng với thức ăn hàng ngày có thể đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể. Nếu không có chỉ định của bác sĩ trong trường hợp cơ thể bị thiếu máu thiếu sắt thì bạn không cần bổ sung thêm sắt từ bên ngoài nữa để tránh dư thừa.
      Hàm lượng canxi trong các viên bổ tổng hợp đa phần đều không cao để đảm bảo cho các thành phần của thuốc được hấp thu tốt nhất. Tuy nhiên, nhu cầu canxi mẹ cần cung cấp trong những tháng đầu cũng chưa nhiều, chỉ khoảng 800-1000mg canxi nguyên tố/ngày mà thôi. Với lượng canxi này bạn chỉ cần ăn 01 lạng tép, tôm, cua, ốc hay uống 100gam sữa bột toàn phần cùng các thức ăn thông thường khác là đủ. Từ tháng thứ 5 trở đi, nhu cầu canxi cho sự phát triển hệ xương răng tăng cao tới 1500mg canxi nguyên tố/ngày khiến chế độ ăn khó có thể cung cấp đủ. Khi đó bạn có thể bổ sung thêm canxi từ thuốc bổ bên ngoài. Lưu ý, thời điểm bổ sung canxi nên cách xa thời điểm uống thuốc bổ tổng hợp ít nhất 2h để không cản trở hấp thu.
      Tuy nhiên, có một số lưu ý khi bạn dùng sản phẩm Prenatal như sau:
      – Theo khuyến cáo, phụ nữ có thai cần cung cấp 400-800mcg acid folic/ngày (bao gồm từ thức ăn và từ thuốc bô sung). Acid folic có nhiều trong thực phẩm như: gan động vật, rau lá xanh, ngũ cốc, sữa,… Do đó, hàng ngày bạn cần cung cấp khoảng 400-500mcg acid folic từ thuốc bổ sung là đủ. Hàm lượng acid folic trong sản phẩm bạn đang dùng lên tới 800mcg, nguy cơ dư thừa là rất cao, độ an toàn của thuốc khi dùng kéo dài không được đảm bảo.
      – Hàm lượng DHA/EPA trong sản phẩm Prenatal chưa ở tỷ lệ phù hợp nhất cho phụ nữ mang thai. Qua nhiều công trình nghiên cứu người ta thấy, tỷ lệ DHA/EPA ~ 4/1 (tương ứng với tỷ lệ tìm thấy trong sữa mẹ) là tỷ lệ giúp DHA vận chuyển tối ưu qua nhau thai và phát huy tác dụng tốt nhất. Đồng thời Omega 3 mà Prenatal cung cấp không được thể hiện rõ ở dạng tự nhiên Triglycerid hay dạng ethyl este. Thông thường nếu ở dạng triglycerid thì sẽ được thể hiện rõ trên nhãn sản phẩm vì đó là dạng hấp thu tốt hơn dạng ethyl este tới 70%.
      Để cùng thức ăn hàng ngày cung cấp đầy đủ các dưỡng chất cần thiết, đáp ứng vừa đủ nhu cầu tăng lên của cơ thể trong thai kỳ bạn có thể lựa chọn sử dụng thuốc PM Procare hay PM Procare dimaond cho mẹ mạnh khỏe, thai nhi phát triển tối ưu.
      Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!

1 2 3 59