Hướng dẫn bổ sung sắt khi mang thai đúng cách?

70 585 đã xem

Bổ sung sắt khi mang thai là việc làm cần thiết giúp thai kỳ của bạn phát triển tốt nhất. Mặc dù hiện diện trong cơ thể với một lượng rất nhỏ nhưng sắt rất cần thiết cho sự sống và đặc biệt quan trọng với bà bầu. Tuy nhiên, để bổ sung đúng và đủ thì không phải ai cũng hiểu rõ. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn bổ sung sắt đúng cách khi mang thai, mời các bạn tham khảo.

Hướng dẫn bổ sung sắt khi mang thai đúng cách? 1

Sắt có vai trò quan trọng đối với sức khỏe bà bầu

1. Vai trò của sắt đối với bà bầu

Sắt là nguyên tố cần thiết để tạo nên Hemoglobin – thành phần quan trọng trong hồng cầu – có vai trò vận chuyển Oxy từ phổi về các cơ quan và vận chuyển CO2 từ các cơ quan về phổi để thải ra ngoài. Trong thời kỳ mang thai, thể tích máu của người mẹ tăng 50% so với bình thường do đó yêu cầu nguồn bổ sung nguyên liệu tạo máu như sắt  cũng tăng lên tương ứng.

Ngoài ra, Sắt tham gia vào cấu tạo của nhiều enzyme, giúp duy trì hệ thống miễn dịch khỏe mạnh, bảo vệ cơ thể tránh bị nhiễm khuẩn..

2. Thiếu sắt khi mang thai gây ra hậu quả gì?

Sắt rất quan trọng với thai nhi, nếu mẹ thiếu sắt ở giai đoạn đầu mang thai từ tháng 1-3 dễ gây ra sảy thai hoặc thai bị chết lưu. Nếu Mẹ thiếu sắt ở những giai đoạn sau, có thể dẫn tới hiện tượng đẻ non, bào thai bị suy dinh dưỡng, chậm phát triển nhận thức, giảm phát triển trí tuệ ở con sau này. Thiếu sắt khi mang thai còn khiến Mẹ có nguy cơ bị băng huyết khi sinh, gây nguy hiểm đến tính mạng, có thể dẫn tới tử vong cả mẹ và con

Những biểu hiện của việc thiếu sắt khi mang thai là: mệt mỏi, chóng mặt, khó thở; thậm chí ngất xỉu – ảnh hưởng đến sự an toàn của cả mẹ và thai nhi.

3. Bổ sung thừa sắt có nguy hiểm không?

Chắc chắn là có!  Thừa sắt dẫn tới tăng nồng độ sắt tự do và tăng nồng độ huyết sắc tố trong máu người mẹ làm  cản trở quá trình cung cấp máu từ Mẹ sang con, dẫn đến tình trạng bị sinh non, thiếu cân và tăng nguy cơ tử vong cho sản phụ.

Sắt dư thừa được tích lũy trong gan và lá lách, nếu tích lũy kéo dài có thể dẫn tới suy gan, suy lách và hàng loạt các biến chứng khác.

Dấu hiệu của bà bầu khi bị thừa sắt có thể có các biểu hiện như: tiêu chảy, đi tiểu ra máu, buồn nôn, đau bụng… Lúc này, mẹ bầu cần nhanh chóng đến bệnh viện, trung tâm y tế để bác sĩ thăm khám, không được chờ đợi bệnh tự thuyên giảm.

4. Bổ sung sắt khi mang thai thế nào cho đúng và đủ?

4.1. Bổ sung đúng

Đáp ứng nhu cầu sinh lý: bạn chỉ cần bổ sung sắt từ thuốc ở liều lượng vừa đủ, thấp nhất có thể mà thôi. Bởi việc bổ sung sắt từ thuốc có thể gây ra các tác dụng không mong muốn đối với cơ thể.

Khi thiếu hụt sắt mức bệnh lý: tức là kết quả xét nghiệm cho thấy đồng thời 2 thông số Hb <11g/l và Hematocrid < 30ng/dl (có thiếu máu thiếu sắt) thì bạn cần bổ sung thêm sắt liều cao để không chỉ đáp ứng đủ nhu cầu sinh lý mà còn bù đắp lại phần đã thiếu hụt. Lúc này, bạn cần tới sự trợ giúp của bác sĩ thăm khám trực tiếp để có thể tính toán lượng sắt cần bổ sung phù hợp và cần tuyệt đối tuân thủ theo chỉ định.

4.2. Bổ sung đủ

 Đáp ứng nhu cầu sinh lý

Nhu cầu sắt cần cung cấp khác nhau theo từng giai đoạn, Theo đó, lượng sắt cần cung cấp hàng ngày tương ứng như sau:

  • 0,8 mg Fe trong 3 tháng đầu
  • 4 – 5 mg Fe trong tam cá nguyệt thứ hai
  • > 6 mg Fe trong tam cá nguyệt thứ ba

4. Bổ sung sắt khi mang thai thế nào cho đúng và đủ? 1

(Thomas H et al. Am J Clin Nutr 2000; 72(suppl : 275S-64S)

Với một thai kỳ bình thường, ở phụ nữ có cân nặng trước khi mang thai khoảng 45- 55kg thì tổng nhu cầu sắt cần cung cấp cho cả thai kỳ khoảng 800-1000mg sắt nguyên tố.

Một chế độ ăn đầy đủ (lượng sắt sinh học cao) với tỷ lệ hấp thu tốt sẽ cung cấp khoảng 600mg sắt trong cả thai kỳ. Khi đó bạn chỉ cần khoảng 200-400mg sắt được huy động từ dự trữ sắt của mẹ và hấp thu từ các dạng thuốc bổ sung mà thôi.

Lượng sắt cần cung cấp từ thuốc càng ít, càng giảm thiểu các tác dụng phụ mà thuốc có thể gây ra cho thai kỳ.

Điều trị thiếu hụt sắt mức bệnh lý (bệnh thiếu máu thiếu sắt)

Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy bạn bị thiếu máu thiếu sắt (Hb<1111g/dl và Ferritin <30mg/mL), thì ngoài tăng cường chế độ ăn giàu sắt bạn cần bổ sung thêm sắt từ thuốc ở hàm lượng cao để điều trị thiếu máu thiếu sắt hiệu quả. Khi đó, bạn cần tuân thủ thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Lưu ý: Luôn cần sự theo dõi, đánh giá định kỳ của bác sĩ trong suốt quá trình dùng thuốc để điều chỉnh lại liều lượng nếu cần. Tuyết đối không tự ý tăng/giảm liều hay kéo dài/rút ngắn thời gian điều trị. Bởi thiếu hay thừa sắt đều gây ra các ảnh hưởng xấu cho mẹ và thai nhi.

Xem thêm: bổ sung sắt khi mang thai thế nào cho đúng và đủ?

4. Các biện pháp giúp bổ sung sắt hiệu quả

4.1. Tăng cường thực phẩm giàu sắt sinh học:

Bổ sung sắt từ chế độ ăn luôn là điều cần thực hiện trước tiên. Bởi sắt từ thực phẩm là sắt hữu cơ dễ hấp thu, đồng thời không gây ra các tác dụng phụ như dùng thuốc bổ sung. Hơn nữa tăng cường chế độ ăn thì bạn có thể cung cấp được nhiều dưỡng chất cần thiết khác chứ không phải chỉ có sắt.

Sắt có nguồn gốc động vật hấp thu tốt hơn sắt có nguồn gốc thực vật. Thực hiện chế độ ăn với thực phẩm có nguồn gốc động vật chứa nhiều sắt (như thịt đỏ, tiết, gan) cùng với các loại rau quả chứa nhiều vitamin C (như cam, bưởi, ổi, đu đủ,…) sẽ giúp hấp thu sắt tối ưu.

4.2. Thay đổi thói quen ăn uống

Một số thực phẩm giúp tăng cường khả năng hấp thu sắt; ngược lại một số khác lại cản trở hấp thu.

Với những chất làm cản trở hấp thu như:

  • Trà, cafe: hạn chế dùng
  • Thức ăn giàu canxi, các loại ngũ cốc: nên dùng cách xa thời điểm bổ sung sắt ít nhất 2h để sắt được hấp thu tốt nhất.

Bổ sung các thêm thực phẩm giúp tăng hấp thu sắt như: thịt, cá, gia cầm, hải sản; thực phẩm chứa nhiều vitamin C (cam, bưởi, ổi, đu đủ,…)

4.3. Dùng liều sắt bổ sung từ thuốc thấp nhất có thể

Tùy thuộc chế độ ăn, theo bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam 2016 lượng sắt khuyến cáo cần bổ sung mỗi ngày như sau:

4. Các biện pháp giúp bổ sung sắt hiệu quả 1

Thực hiện chế độ ăn >90gam thịt cá/ngày với mẹ bầu không khó. Với chế độ ăn này bạn chỉ cần bổ sung trung bình khoảng 27,1mg sắt nguyên tố/ngày (bao gồm từ thức ăn và từ thuốc bổ sung) mà thôi, tương đương với khoảng 4mg sắt được hấp thu.

Tuy nhiên, nhu cầu sắt không giống nhau giữa các giai đoạn thai kỳ. Việc bổ sung trải đều trong suốt quá trình mang thai sẽ không phát huy tối đa hiệu quả. Hơn nữa, cơ thể chúng ta hoạt động vô cùng thống nhất và hoàn hảo. Khi nhu cầu không cần nhiều thì sẽ có cơ chế giảm hấp thu tương ứng. Bổ sung sắt tương ứng với nhu cầu sẽ tối ưu tác dụng và giảm thiểu các tác dụng không mong muốn do dư thừa.

Chỉ bổ sung sắt liều cao khi có chỉ định của bác sĩ trong trường hợp cơ thể bị thiếu máu thiếu sắt mà thôi.

Xem thêm: 3 giải pháp bổ sung sắt hiệu quả cho bà bầu

5. Dùng thuốc gì để bổ sung sắt hiệu quả, an toàn?

Để cung cấp sắt và nhiều dưỡng chất thiết yếu khác, đáp ứng vừa đủ nhu cầu của cơ thể, bạn có thể tham khảo sử dụng thuốc bổ tổng hợp PM Procare/PM Procare diamond mỗi ngày.

PM Procare có hàm lượng sắt và các dưỡng chất khác ở mức liều cơ bản sẽ giúp cung cấp vừa đủ dưỡng chất cho bạn ở giai đoạn trước và trong 3 tháng đầu thai kỳ.

Từ 3 tháng giữa trở đi, PM Procare diamond cung cấp 24 mg sắt  nguyên tố, đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sắt (phần còn lại thức ăn hàng ngày dễ dàng cung cấp đủ) cùng nhiều dưỡng chất được tăng cường như: DHA, EPA, acid folic, I-ốt… PM Procare diamond sẽ cùng bữa ăn hàng ngày đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất cho cơ thể trong giai đoạn này.

Nếu có chế độ ăn chưa được tốt hoặc kém hấp thu, hay mang thai ngoài độ tuổi sinh đẻ, đái tháo đường, béo phì,… thì bạn có thể sử dụng PM Procare diamond ngay từ khi có ý định mang thai và trong suốt thai kỳ để mẹ khỏe mạnh, thai nhi phát triển tối ưu.

PM Procare cung cấp sắt cùng nhiều dưỡng chất thiết yếu khác ở liều lượng cơ bản, phù hợp với mẹ bầu giai đoạn trước và 3 tháng đầu thai kỳ. PM Procare Diamond chứa 24mg sắt nguyên tố cùng các chất dinh dưỡng được tăng cường là lựa chọn tối ưu cho mẹ bầu từ thai kỳ thứ 2 trở đi. Bạn chỉ cần uống mỗi ngày 01 viên sau bữa ăn là đủ.

DS. Minh Huệ

Có thể bạn quan tâm:

643 Bình luận

  1. Bs cho e hỏi e mới có thai tháng đầu có dấu hiệu hoa mắt chóng mặt và mệt mỏi nhiều vậy cho e hỏi e cần bổ sung sắt với lượng bao nhiêu là đủ ạ

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn Bình,
      Khi mang thai, thể tích máu tăng lên, máu loãng hơn, hệ tim mạch và thần kinh có lúc không tự thích ứng với sự thay đổi của huyết áp khiến bà bầu đôi khi bị hoa mắt chóng mặt, nhất là khi thay đổi tư thế đột ngột. Ngoài ra chế độ ăn không đảm bảo, thiếu dinh dưỡng, thiếu máu, hạ huyết áp, hạ đường huyết cũng gây lên tình trạng chóng mặt. Hơn nữa, thời gian đầu mang thai, sự thay đổi đột ngột các hormon thai kỳ khiến cơ thể chưa thích nghi được, điều này làm cho mẹ cảm thấy mệt mỏi, khó ở, chế độ ăn uống kém… càng làm tình trạng này lặng hơn. Chỉ với các biểu hiện như vậy thì chưa xác đinh được nguyên nhân chính xác là gì, có thể là do thiếu máu thiếu sắt nhưng cũng có thể do nguyên nhân khác. Để xác định chính xác nguyên nhân thì bạn cần tới bác sĩ để được thăm khám, làm xét nghiệm cụ thể. Từ đó bác sĩ sẽ có chỉ định dùng thuốc phù hợp cho bạn.
      Để giảm thiểu các biểu hiện khó chịu trên thì trước hết bạn cần lưu ý hơn tới chế độ ăn hàng ngày của mình, tăng cường rau xanh và hoa quả, uống nhiều nước, ăn thịt nạc, cá nạc, chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ để tăng cường khả năng hấp thu… Đồng thời có thể bổ sung thêm mỗi ngày 01 viên PM Procare diamond để cung cấp:
      – DHA/EPA ở tỷ lệ chuẩn ~ 4/1, thành phần dầu cá tự nhiên dạng Triglycerid giúp hấp thu và phát huy tác dụng tối đa. Với hàm lượng 216mgDHA/45mgEPA đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể giúp phát triển não bộ, thị giác của trẻ; phòng ngừa các biến chứng trong thai kỳ: sảy thai, sinh non, sinh con nhẹ cân, cao huyết áp, tiền sản giật, đái tháo đường,…
      – Acid folic 500mcg, đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể, phòng ngừa khuyết tật ống thần kinh, giúp quá trình tạo máu và phân chia tế bào,…
      – 24mg sắt nguyên tố, đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sắt của cơ thể, phần còn lại bạn có thể dễ dàng bổ sung từ thức ăn. Dùng sắt trước – trong khi mang thai giúp quá trình tạo máu, phòng ngừa thiếu máu thiếu sắt, sảy thai, thai chậm phát triển, sinh non,…
      – I-ốt 200mcg, đáp ứng đủ nhu cầu cơ thể giúp phát triển não bộ, tuyến giáp của trẻ, phòng ngừa các rối loạn do thiếu I-ốt như: chứng đần độn, chậm phát triển,…
      – Kẽm: cần thiết cho sự phát triển bình thường của thai và bánh nhau. Thiếu Kẽm ở mẹ là nguyên nhân của suy dinh dưỡng bào thai
      – Mg: cần thiết cho quá trình trao đổi chất của calci, photpho, natri, kali, vitamin C, một số vitamin nhóm B; giúp điều hòa trạng thái thần kinh và chức năng vận động của hệ cơ; chuyển hóa đường, chất béo… thành năng lượng
      – các Vitamin và khoáng chất khác
      Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!

  2. Chào chuyen gia e xet nghiệm thì có số lượng hồng cầu (RBC) kết quả 3.38L, lượng huyết sắc tố (Hb) kết quả 107L. Như vậy là thiếu máu nhiều ko a.

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn Tuyết,
      Kết quả xét nghiệm máu cho thấy bạn mới bị thiếu máu ở mức độ 1. Thiếu máu có nhiều nguyên nhân, có thể do thiếu sắt, thiếu Protein, thiếu acid folic, thiếu Vitamin B12; thiếu máu do mất máu, do bất thường ở cơ quan tạo máu… Để cải thiện tình trạng này điều quan trọng trước mắt là bạn cần tăng cường dinh dưỡng trong chế độ ăn của mình, ăn uống đầy đủ và đa dạng các nguồn thực phẩm. Sau đó nên được thăm khám và xét nghiệm cụ thể để xác định nguyên nhân thiếu máu, từ đó mới có biện pháp điều trị đúng – kịp thời.
      Chúc bạn sức khỏe!

  3. Mình bầu 3 tháng có làm xét nghiệm thiếu máu bá sĩ tư vấn uống sắt 2 lần /ngày và bổ sung thức ăn. Hiện tại m đang uống procare thế đã đủ chưa.

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn Tuyết,
      PM Procare cung cấp sắt cùng nhiều dưỡng chất thiết yếu khác ở liều lượng vừa đáp ứng đủ nhu cầu sinh lý của cơ thể mà thôi. Chính vì vậy, nếu kết quả xét nghiệm máu cho thấy bạn bị thiếu máu thiếu sắt thì ngoài Procare bạn cần bổ sung thêm sắt từ thuốc riêng lẻ bên ngoài. Lưu ý, cần dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ thăm khám trực tiếp và thực hiện kiểm tra lại sau mỗi đợt dùng thuốc để đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh lại liều dùng (nếu cần).
      Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!

  4. Chào bsi. E đag uống procare có Phải bổ sung thêm sắt ko ạ. Mấy hôm nay e bị chóng mặt buôn nôn. Nếu bổ sung thêm thì với liêu lượng bao nhiêu ak

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn Trinh,
      Khi mang thai, thể tích máu tăng lên, máu loãng hơn, hệ tim mạch và thần kinh có lúc không tự thích ứng với sự thay đổi của huyết áp khiến bà bầu đôi khi bị hoa mắt chóng mặt, nhất là khi thay đổi tư thế đột ngột. Ngoài ra chế độ ăn không đảm bảo, thiếu dinh dưỡng, thiếu máu khiến bà bầu dễ bị hạ đường huyết cũng gây chóng mặt. Chóng mặt buồn nôn cũng có thể là biểu hiện của một tình trạng bệnh lý khác. Để xác định rõ nguyên nhân bạn cần tới bác sĩ để được thăm khám, làm xét nghiệm cụ thể.
      PM Procare cung cấp sắt cùng các dưỡng chất thiết yếu khác ở liều lượng cơ bản. Procare sẽ đáp ứng đủ nhu cầu nếu bạn có chế độ ăn tốt, có thể ăn được 1-2 lạng thịt cá cùng rau củ/ngày và trung bình 1 bữa hải sản/tuần. Nếu chế độ ăn của bạn được tốt hoặc bạn kém hấp thu, mang thai ngoài độ tuổi sinh đẻ, béo phì, đái tháo đường… thì PM Procare diamond với hàm lượng các chất cơ bản được tăng cường như: hàm lượng DHA/EPA là 216mg/45mg cao gấp 1.5 lần, Hàm lượng acid folic là 500mcg, I-ốt là 200mcg đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể; hàm lượng sắt là 24mg đáp ứng khoảng 80% nhu cầu vể sắt (phần còn lại thức ăn hàng ngày sẽ cung cấp đủ)…sẽ là lựa chọn phù hợp. Bạn chỉ bổ sung thêm sắt khi kết quả xét nghiệm máu cho thấy bạn bị thiếu máu thiếu sắt mà thôi. Khi đó cần dùng săt theo đúng chỉ định của bác sĩ thăm khám trực tiếp.
      Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!

  5. Alo!

    • procarevn bình luận:

      Chào bạn Đông,
      Nếu có bất kỳ băn khoăn thắc mắc nào liên quan tới thai kỳ, bạn vui lòng gửi câu hỏi cho chúng tôi tại Web Procarevn.vn hoặc qua hòm thư vietnam.procare@gmail.com. Chúng tôi sẽ trả lời trong thời gian sớm nhất!
      Trân trọng,

1 2 3 64
×