Tư vấn: Mẹ vui, con khỏe – Ths.BS Lê Văn Hiền

9 đã xem

Khách mời: Thạc sĩ, Bác sĩ Lê Văn Hiền – Tổng thư ký hội sản phụ khoa TP Hồ Chí Minh, phó giám đốc Bệnh viện Quốc tế Hạnh phúc.

Mang thai là một sự kiện rất quan trọng, đây là thời điểm đánh dấu bước ngoặt rất lớn trong cuộc đời người phụ nữ và điều này còn tác động đến tất cả các thành viên trong gia đình. Niềm vui đó vỡ òa khi em bé chào đời chào đời khỏe mạnh, thông minh. Chúng ta nhìn thấy một em bé khỏe mạnh, tay chân lành lặn, đầy đủ tất cả mọi thứ thì người cha người mẹ nào cũng cảm thấy rất sung sướng.

Tư vấn: Mẹ vui, con khỏe - Ths.BS Lê Văn Hiền 1

ThA.BS. Lê Văn Hiền

Thưa Bs, đối với thai phụ thì rõ ràng là niềm vui sẽ ảnh hưởng rất nhiều trong quá trình mang thai và ảnh hưởng đến sức khỏe của thai nhi. Trong suốt thời gian mang thai nếu mà tâm lý của mẹ vui vẻ, trạng thái sức khỏe của mẹ khỏe khoắn và vui tươi thì cũng góp phần làm cho em bé trong bụng khỏe mạnh hơn và tâm lý sau này của em bé cũng tốt hơn. Bs Hiền dưới góc độ của mình sẽ phân tích để quý vị cảm nhận được điều này và chúng ta cũng sẽ chia sẻ làm sao để có những đứa con mạnh khỏe và tâm lý của mẹ thì luôn luôn vui trong giai đoạn đặc biệt này.

Mang thai, đó là một niềm vui lớn của người phụ nữ và cả gia đình. Các ông bố cũng như tất cả thành viên trong gia đình nên hiểu rằng khi mang thai người mẹ chịu áp lực trong suốt 9 tháng 10 ngày. Để có thể nuôi được em bé thì mẹ có rất nhiều thay đổi, thay đổi không chỉ có hình dạng bên ngoài, thay đổi về tâm lý, thay đổi về nội tiết, thay đổi về chuyển hóa. Tất cả những thay đổi đó làm cho người phụ nữ có những thay đổi về tâm sinh lý và đặc biệt là có rất nhiều người bị stress dẫn tới trầm cảm. Đương nhiên là tâm lý của người mẹ sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của em bé, nổi bật là sự phát triển về trí não của em bé.

Chúng ta biết rằng khi em bé nằm trong bụng mẹ và đặc biệt trong 3 năm đầu đời thì có 2 vùng trên não của em bé phát triển đó là vùng vỏ não và vùng dưới vỏ. Hai vùng này sẽ phát triển đối nghịch nhau. Nếu những âm thanh du dương, ví dụ như nhạc moza, những cái âu yếm, tâm lý thoải mái của người mẹ, người mẹ vui hoặc chúng ta nói chuyện với em bé, cho em bé nghe nhạc thì tất cả những điều đó sẽ giúp cho vỏ não phát triển rất tốt, em bé sau này sẽ rất thông minh và trầm tính. Còn đối với những em bé khi mà người mẹ mang thai rất là căng thẳng, stress, trầm cảm hoặc là thường nghe những âm thanh chát chúa thì những em bé này vùng dưới vỏ não sẽ phát triển, vùng dưới vỏ não phát triển thì nó sẽ ức chế vùng vỏ não và những em bé đó sẽ rất là hiếu động, rất dễ bị kích động và em bé sẽ không có kiên nhẫn và thông minh bằng những em bé kia. Đó là một trong những đơn cử về tâm lý của người mẹ ảnh hưởng đến sự phát triển của em bé như thế nào.

Trong phần trao đổi thì Bác sĩ có nói đến là nghe nhạc sẽ giúp em bé thông minh hơn. Thật ra thì chúng ta có hẳn một chuyên đề trong lĩnh vực này, chuyên đề mà Kim Ánh thấy cũng rất là lý thú đó là nhạc Moza dành cho thai nhi, thật ra thì về mặt khoa học cũng đã được chứng minh rất rõ ràng rồi. nhưng nếu bà mẹ muốn cho trẻ nghe nhạc Moza để sự phát triển não của trẻ tốt hơn thì chúng ta sẽ nghe vào giai đoạn nào và nghe vào khoảng thời gian nào, như thế nào là đủ?

Thông thường khoảng chừng sau 20 tuần thì não của em bé sẽ phát triển rất mạnh. Nếu chúng ta muốn cho em bé nghe nhạc thì sau 20 tuần chúng ta cho bé nghe. Chúng ta nên nghe vào thời điểm yên tĩnh, người mẹ nghỉ ngơi, như sau bữa ăn hoặc buổi tối. Và ngoài ra thì bố cũng nên thường xuyên có những giao tiếp với mẹ và em bé. Em bé nằm trong bụng mẹ vẫn có những giao tiếp, nếu ông bố bà mẹ nào để ý chúng ta tâm sự, chúng ta nói chuyện với em bé thì có thể nó sẽ có những phản ứng bằng những cử động của em bé.

Với nhiều chị em thì quá trình mang thai rất thuận buồm xuôi gió, không có vấn đề gì xảy ra và cũng không xáo trộn nhiều về mặt tâm lý. Nhưng cũng có nhiều bà mẹ trong giai đoạn này cảm thấy tâm trạng mình dễ xúc động hơn, vui buồn đôi bất chợt hơn và chưa kể nhiều người ở giai đoạn đầu của mang thai bị nghén, nghén một cách rất khủng khiếp. Nếu có các tác động tích cực về mặt tinh thần ở giai đoạn này sẽ giúp bà mẹ luôn cảm thấy vui vẻ, khỏe khoắn và do đó nó cũng tác động tích cực đến cho thai nhi. Chúng ta có thể tạo ra những yếu tố nào như thế không thưa Bs?

Có nhiều người nói rằng “khi mang thai, không phải em thay đổi mà là em biến đổi hoàn toàn luôn”. Nhưng chúng ta nhớ rằng trong y khoa, chúng tôi không gọi các bạn mang thai là bệnh nhân bởi vì thiên chức của người phụ nữ là mang thai, là sinh con nên chúng ta thấy rằng chuyện mang thai, sinh con đó là sinh lý bình thường. Chúng ta có những thay đổi những khó chịu như vậy thì chúng ta vẫn có những cách để làm giảm triệu chứng đó, chúng ta biết chấp nhận rằng đó là bình thường, người khác mang thai có những triệu chứng đó thì chúng ta cũng có những triệu chứng đó. Nếu như nó ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống thì chúng ta nên đi tới Bác sĩ để được tư vấn và có những cách để chúng ta giảm triệu chứngkhó chịu đó đi. Nên để tâm lý thoải mái, đừng nghĩ rằng mình bị bệnh, luôn luôn nghĩ đến hướng tích cực là con của chúng ta, sắp nhìn thấy con của chúng ta. Và bạn nên có những chế độ về ăn uống cũng như là luyện tập thể dục thường xuyên. Luyện tập thể dục giúp khí huyết lưu thông tốt, giúp giảm đi những triệu chứng khó chịu trong lúc mang thai ví dụ như nghén, đau nhức hoặc là chuột rút, đau lưng,…

Tư vấn: Mẹ vui, con khỏe - Ths.BS Lê Văn Hiền 2

Thưa Bs trong suốt giai đoạn mang thai thì chủ đề mà hầu như bà mẹ nào cũng quan tâm và thậm chí là cả gia đình cũng quan tâm đó là làm sao để cung cấp, bổ sung nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho con, làm sao để trẻ ra đời một cách khỏe khoắn. Lời khuyên của Bs dành cho các thính giả của chương trình là gì?

Khi mang thai chúng ta cần có chế độ ăn uống, bổ sung làm sao để đầy đủ dưỡng chất và yếu tố vi lượng cho sự phát triển không chỉ cho người mẹ mà còn cho sự phát triển của em bé. Tuy nhiên cho dù là thức ăn gì thì khi ăn bạn phải cảm thấy ngon miệng mới hấp thu được.Người ta nói uống sữa rất tốt cho người mang thai, nó có bổ sung dinh dưỡng, trong sữa cũng có những yếu tố vi lượng nhưng có người phụ nữ uống sữa không được, uống vô là ói hoặc bị tiêu chảy thì chúng ta cũng không nhất thiết là phải uống sữa. Bạn ăn những thức ăn khác hoặc là uống những viên đa sinh tố, những viên có bổ sung vitamin, khoáng chất, omega 3 hoặc thêm viên sắt và canxi. Nếu chúng ta ăn những thức ăn bị ngán thì chúng ta có thể đổi những thức ăn khác có thành phần tương tự như vậy. Ví dụ trong trứng ngỗng người ta nói có DHA thì em bé sẽ phát triển trí não cũng như phát triển về thị giác, nếu không ăn được thì bạn có thể ăn những thức ăn khác như cá biển hoặc mỡ cá và trong các viên đa sinh tố, chúng ta nhớ mua các loại thuốc có DHA và omega 3.

giai đoạn đầu thai kỳ thì các thai phụ thường bị tình trạng nghén, có người bị nghén đến độ ảnh hưởng cả đến sức khỏe. Theo Bs với những thai phụ bị nghén như vậy thì mình phải vượt qua quá trình nghén này như thế nào để có sức khỏe tốt nhất cho mẹ và cho con?

Vấn đề nghén thì gần như 90% phụ nữ mang thai đều gặp phải. Tuy nhiên mức độ và biểu hiện khác nhau đối với từng người. Đối với một số người nghén nặng quá thì chúng ta có thể đi khám và Bác sĩ sẽ kê thuốc giúp bạn giảm nghén.

Lời khuyên chung với tất cả mọi người là khi nghén bạn cần phải lưu ý là chúng ta ăn ít thôi nhưng ăn làm nhiều lần. Ví dụ thường 1 ngày chúng ta ăn 3 bữa cơm thì chúng ta ăn 5-7 bữa. Vì khi mang thai cơ của dạ dày không co bóp tốt nên ăn chút xíu là thấy đầy hơi, buồn nôn và dịch vị cũng tiết ra rất nhiều. Nếu như đói quá cũng gây ra cảm giác giống như đau bao tử. Và nhiều người phụ nữ phát hiện mang thai không phải do tới Bác sĩ sản mà đi tới Bác sĩ về tiêu hóa trước. Nên chúng ta phải đảm bảo không bao giờ để bụng quá no nhưng cũng không để bụng quá đói, chia nhỏ bữa ăn ra.

Trong giai đoạn 3 tháng đầu không nhất thiết là chúng ta phải ăn thật nhiều và tăng cân thật nhiều. Chúng ta giữ cân nặng vừa đủ là được thậm chí còn cho phép sút từ 1-2kg. Trong 3 tháng đầu bạn không cần quá lo lắng về việc tăng cân nên bạn cứ ăn những gì cảm thấy ngon miệng. Còn những gì bạn thấy khó chịu về mùi, về vị giác thì tránh xa ra. Chứ không nhất thiết thấy người ta nói tốt là mình phải ăn.

Hạn chế những gia vị cay quá và nồng quá. Những gia vị như xả hoặc gừng nếu thích thì chúng ta có thể sử dụng làm nước uống, những viên kẹo ngậm sẽ giúp dễ chịu hơn. Và một vấn đề nữa là chúng ta nên tập thể dục đặc biệt là tập hít thở để cho máu huyết lưu thông thật tốt, khi cảm thấy thư giãn thì sẽ giảm triệu chứng nghén rất nhiều.

Thưa Bs khi mà chương trình của chúng ta được phát thì sẽ được phát vào ngày mùng 1 Tết và nếu mà nghe lại thì đã là mùng 5 Tết rồi. Trong một giai đoạn đặc biệt như vậy, vào một thời gian, vào một giai đoạn cũng rất đặc biệt với người phụ nữ như vậy. Ngày Tết thì chắc chắn là vui rồi nhưng mà vui như thế nào để vừa tốt cho mình vừa tốt cho đứa con thân yêu của mình thì chắc chắn làm chúng ta cũng cần những lời khuyên như thế. Xin mời Bs Hiền

Thưa quý vị, khi mang thai trong những ngày Tết thì chúng ta vẫn có thể đi du lịch, vẫn có thể tham gia những vui chơi giống như người bình thường. Nhưng đặc tính của người phụ nữ là khi mang thai hay có tình trạng thiếu oxy do thay đổi về nội tiết, thay đổi về chuyển hóa và tử cung lớn lên làm đẩy cơ hoành lên, đẩy tim, phổi lên do vậy là hay thiếu oxy. Nên nếu chúng ta đi tới những chỗ đông người, chen lấn thì tuyệt đối không nên. Thứ hai nếu chúng ta đi du lịch thì chúng ta nên đi theo kiểu nghỉ dưỡng thôi chứ không nên đi du lịch khám phá, vận động quá nhiều, leo núi,… có thể dẫn tới ảnh hưởng và xảy thai. Khi đi du lịch thì chúng ta phải đi tới những nơi mà có điều kiện y tế chứ không nên đi tới những nơi xa xôi hẻo lánh không có điều kiện y tế, nếu có xảy ra bất trắc gì thì không xử lý kịp. Và trong quá trình mang thai, mặc dù các bệnh viện nghỉ giờ hành chính nhưng người ta có chế độ trực cấp cứu 24/24 nên nếu chúng ta có dấu hiệu gì bất trắc chúng ta có thể đi tới bất cứ bệnh viện nào gần nhất để chúng ta có thể được thăm khám, xử lý kịp thời. những dấu hiệu nào chúng ta cần phải đi khám? Thứ nhất đó là khi mang thai mà có ra máu thì chúng ta phải đi khám ngay bởi vì ra máu chắc chắn là không bình thường rồi. Thứ hai nữa là khi mang thai bị đau bụng coi chừng có dọa xảy thai hoặc sinh non gì đó hay không. Hoặc là khi mang thai chúng ta thấy có ra nước thì coi chừng có vỡ ối. Đối với những trường hợp đó phải đi bệnh viện ngay lập tức. Hoặc là chúng ta theo dõi thai thấy thai máy yếu, máy ít thì đó cũng cần phải đi khám ngay bởi vì nếu chúng ta không đi kịp có những trường hợp dây rốn quấn cổ, dây rốn thắt nút nó có thể chết trong bụng nếu mà chúng ta không đi tới kịp thời

Với các gia đình Việt Nam chúng ta vào dịp tết thức ăn thì rất nhiều nhưng nó cũng không được đa dạng như những ngày bình thường. Nó sẽ tập trung vào những món nhiều đạm hơn, nhiều chất đường hơn. Trong không khí của những ngày tết như vậy thì việc ăn uống làm sao để bà bần vẫn cảm thấy vui vẻ cùng với không khí tết của gia đình, vẫn có niềm vui trong chuyện ăn uống nhưng đồng thời vẫn tốt cho thai nhi?

Thưa quý vị, trong những ngày Tết thì hầu như ai cũng tăng cân rất nhiều. Và đối với người phụ nữ mang thai thì bình thường cũng đã tăng cân rồi nên chúng ta cần lưu ý chế độ ăn làm sao để đừng tăng cân quá nhiều. Ví dụ như trong ngày tết những món ăn như bánh chưng, bánh tét hoặc mứt thì hàm lượng đường rất cao nếu chúng ta ăn tập trung vào những món ăn đó thì có thể dẫn đến tình trạng rối loạn dung nạp đường hoặc tiểu đường trong thai kỳ mà nếu như nồng độ đường trong máu quá cao thì có thể nguy hiểm đến em bé. Cái xấu nhất với những người tiểu đường là nồng độ đường không kiểm soát được, em bé có thể chết trong bụng. Cái thứ hai là chúng ta phải khống chế chế độ ăn làm sao mà đừng để tăng cân quá nhiều. Tăng cân nhiều cũng không tốt mà những món ăn ngày tết hay có hàm lượng muối cũng khá là cao, ví dụ như các món thịt kho hay là những món canh khổ qua… chúng ta cần phải hạn chế những món ăn đó để không bị cao huyết áp và tiền sản giật xảy ra.

Trong những ngày tết chúng ta cũng phải chú ý bổ sung những món ăn mà có những thành phần khác như rau xanh. Và một điều cực kỳ quan trọng là chúng ta cũng không được quên uống những viên đa sinh tố mà Bác sĩ kê, bổ sung sắt, calci trong những ngày tết. Một điều lưu ý nữa là vui chơi nhưng chúng ta vẫn phải chú ý theo dõi thai máy mỗi ngày để đánh giá sức khỏe của thai nhi bởi vì trong những ngày mà chúng ta đi khám Bs nói khỏe thì khỏe ở ngay tại thời điểm Bs khám thôi nhưng trong những ngày còn lại thì việc theo dõi sức khỏe của thai nhi đó là người mẹ và cảm nhận sức khỏe của thai nhi tốt nhất là bằng những cử động của em bé

Cảm ơn Ths-Bs Lê Văn Hiền tổng thư ký hội sản phụ khoa TP Hồ Chí Minh phó giám đốc bệnh viện quốc tế Hạnh Phúc đã tham gia chương trình đặc biệt ngày hôm nay và đưa đến những thông tin hay những lời khuyên rất hữu ích cho các thính giả của chương trình.

 

Procarevn

Có thể bạn quan tâm: ,